Functioneel onconventioneel – Subaru XT

Subaru XT Turbo AWD 1 Beroepshalve rijd ik met grote regelmaat in verschillende auto’s en ik ben gewend dat ik af en toe eens om een schakelaar moet zoeken. Ik heb er dan ook een gewoonte van gemaakt om alle instellingen voorafgaand aan de rit te controleren; stoel, spiegels, stuur, radio, ventilatie. Dat heb ik deze keer ook gedaan, maar het ritueel nam dubbel zoveel tijd als normaal in beslag vanwege het simpele feit dat bijna geen enkele schakelaar in de Subaru XT op de plek zit die je verwacht. Slechts 50 meter heb ik met de XT van Roel de Ruijter gereden en de verwarring slaat toe. Ik sla linksaf en zoek de schakelaar van de richtingaanwijzer. Waar zit dat ding in ’s hemelsnaam? Wel, op een plek waar je ‘m helemaal niet verwacht. Althans niet in een XT.

High tech Subaru anno 1985

Subaru XT 4WD Turbo badgeGelukkig is er geen kruisend verkeer en kan ik voor deze keer zonder richtingaanwijzer de bocht nemen. Halverwege de bocht zie ik dat er een normale stengel links op de stuurkolom zit. Daar had ik ‘m niet gezocht in een auto die zo heerlijk afwijkend is als de Subaru XT. Bij zijn introductie in 1985 was deze auto al een bijzonderheid, en dat zal ook altijd zo blijven. De vormgeving is geen gevalletje ‘art pour l’art’, het hoekige koetswerk is ontworpen met het oog op een zo laag mogelijke luchtweerstand. De XT heeft daarom één enkele ruitenwisser omdat twee exemplaren ongunstiger zijn voor de stroomlijn. Helemaal bijzonder zijn de flapjes in de deurklinken die de uitsparing in de handgreep afdekken. De vormgeving van het exterieur is vooral functioneel, maar dat gaat niet op voor het interieur. Werkelijk alles is anders, alleen de primaire besturingselementen zitten op de gebruikelijke plaats. Maar behalve het stuur, de pedalen en de versnellingshendel zitten alle knoppen op een afwijkende plek.

Links en rechts van de stuurkolom zitten twee knoppenclusters waarmee je de verlichting (links) en de ruitenwissers en de ventilatie (rechts) bedient. Naast de selectiehendel van de automaat zit een schuifknoppen voor de warmte-instelling van de kachel en de ventilator, daarachter zit nog een aantal knoppen voor de recirculatiestand, de automatische vierwielaandrijving en de mistlampen. Vanuit de bestuurdersstoel kijk je uit op een digitale ‘landingsbaan’ zoals Roel het mooi betitelt. Het instrumentencluster is verdeeld in twee helften, in het bovenste gedeelte wordt het toerental en de snelheid getoond, met rechts de stand van de versnellingsbak. In het onderste deel wordt het toerental nogmaals getoond, dit keer grafisch. Deze toerenteller vormt met de turbodrukmeter de landingsbaan waartussen een autootje staat. In dit pictogrammetje wordt de status van de AWD getoond. Omdat in de XT alles anders is, werken de beide meter precies andersom: met het stijgen van het toerental komt de toerenteller naar je toe, in plaats van naar de virtuele horizon te bewegen.

 Vooruitstrevende vierwielaandrijving

Subaru XT AWD button on shifterDeze Soeb wijkt niet alleen op het gebied van vormgeving af, maar ook in technisch opzicht is de XT onconventioneel. Zoals het een Subaru betaamt heeft ook deze een boxermotor en vierwielaandrijving, maar de XT is – zeker voor zijn tijd- uitzonderlijk vooruitstrevend. Zo hebben de motor en de transmissie hun eigen ECU. De vierwielaandrijving kan met een knop op de versnellingshendel (een echte pistol grip shifter) ingeschakeld worden. Is de AWD niet ingeschakeld, dan gaat de aandrijfkracht naar de achterwielen. In de Auto stand bepaalt het elektronische brein hoe en wanneer de vierwielaandrijving ingeschakeld worden. Dat is bijvoorbeeld het geval wanneer er afgeremd wordt op de motor, dan wordt de aandrijving van de voorwielen bijgeschakeld omwille van de stabiliteit van de auto en de controle over het voertuig. Het remmend koppel op de voorwielen komt immers de besturing van de auto ten goede. Maar het systeem reageert ook wanneer er slip optreedt, bijvoorbeeld wanneer je op een onverharde ondergrond rijdt en een van de achterwielen verliest grip. Het systeem schakelt dan de aandrijving op alle wielen in, dit is zichtbaar in het display:

The wonder wedge

Subaru XT left sideSubaru lanceerde de XT in 1985, dit wonder van hightech was gebaseerd op het zustermodel Leone. Het ontwerp was toen erg opzienbarend, tel daarbij de bijzondere techniek op, en je begrijpt waarom de XT in Amerika liefkozend The wonder wedge genoemd wordt. Op de Nederlandse markt werd de XT geleverd met een 136 pk sterke 1.8 turbomotor. Deze was leverbaar met een handgeschakelde- of een automatische versnellingsbak. De versies met automatische versnellingsbak werden zelfs geleverd met elektropneumatische vering en het genoemde digitale dashboard. Omdat deze vering storingsgevoelig was, zijn de schokdempers vaak vervangen door conventionele exemplaren. Dat is ook het geval bij deze XT.

Subaru XT 1.8 Turbo Engine

De XT stond bol met voorzieningen die toentertijd zelfs in het luxe segment niet standaard waren. Ik noemde de ECU’s voor de motor en de aandrijflijn al, maar ook een radiaal en axiaal verstelbaar stuur waren in 1985 geen gemeengoed. Dat geldt ook voor de koplampsproeiers en de uitgebreide boordcomputer.

 Rijden met de XT

Subaru XT rearTijdens de fotoreportage van de Toyota Crown van Roel heb ik in de XT mogen rijden, een leuke ervaring, vooral omdat je de techniek voelt werken. Er zal niet heel veel slijtage in de aandrijflijn zitten, want de XT van Roel heeft in 28 jaar tijd net iets meer dan een ton gereden. Het is vooral de tand des tijds die de aandrijflijn begint op te breken; uitgedroogde rubbers en een frissen dosis smeermiddelen zullen de XT zeker goed doen. Het is dan ook de intentie om de XT body-off te restaureren en om hem in nieuwstaat te brengen. Een loffelijk streven. Eenmaal onderweg raak ik snel vertrouwd met de XT, hij rijdt opvallend goed, gezien de staat van onderhoud (hoewel die niet uitermate slecht is). De automaatbak schakelt zoals het hoort en laat zich goed met de gasvoet controleren. Wat rustiger gas geven zorgt ervoor dat de bak vroeger opschakelt, terwijl de kickdown ook prima werkt. De boxermotor heeft veel koppel bij lage toeren en reageert alert op het gaspedaal. Bij het naderen van een rood verkeerslicht vertoont de XT niet het typische ‘freewheelen’ van een conventionele automaat; bij het loslaten van het gas wordt de aandrijving naar de voorwielen ingeschakeld. Nagenoeg alles werkt nog in de XT, alleen de buitentemperatuurmeter en de turbodrukmeter geven geen sjoege. Bij het terugkijken van de foto’s viel me op dat de temperatuurmeter op de foto’s wel een waarde aangeeft die overeenkomt met de buitentemperatuur van die dag. Waarschijnlijk is alleen de achtergrondverlichting defect.

De wegligging van de XT is opvallend goed voor een 28 jaar oude auto, vooral in de bochten blijkt de kwaliteit van de wielophanging en de vering en demping. De auto helt opvallend weinig en de kleine 13 inch wielen met B-merk banden sturen prima. Het verschil met andere auto’s uit die tijd is aanzienlijk, dit wagentje is warempel echt sportief te rijden!

Een voordeel van de hoekige vormgeving en het grote glasoppervlak is de geweldige overzichtelijkheid van de carrosserie. Als je in deze auto parkeersensoren nodig hebt, kun je beter je rijbewijs inleveren. De motorkap loopt weliswaar uit je zicht, maar met ingeschakelde verlichting kun je aan de koplampen mooi zien waar de motorkap eindigt. De XT heeft weegt 1150 kg, dat zou je niet zeggen als je ‘m ziet staan op zijn tamelijk bescheiden wielen. Aan de andere kant: de automaatbak en de vierwielaandrijving leggen natuurlijk wel het nodige gewicht in de schaal. Al rijdende voel je weinig van dat gewicht. Zoals gezegd ligt de XT goed op de weg en in de bocht, van de 136 originele pk’s zullen er ongetwijfeld een paar met pensioen zijn, maar de auto is kwiek en lichtvoetig. Het lijkt me grandioze auto om enkele bergpassen mee te bedwingen, ongeacht het seizoen. Voorlopig zit dat er niet in, want de XT wordt volledig gerestaureerd. Inmiddels heeft de XT op de foto’s gezelschap gekregen van een metallic rood exemplaar dat dienst zal doen als donorauto. Ik hoop jullie via Carnold.nl op de hoogte te houden van de voortgang van de restauratie, blijven kijken, dus!

 

One thought on “Functioneel onconventioneel – Subaru XT

  1. Pingback: Subaru Testdrive: veiligheid, rijplezier en betrouwbaarheid

Geef een reactie

Het e-mailadres wordt niet gepubliceerd. Vereiste velden zijn gemarkeerd met *

Deze website gebruikt Akismet om spam te verminderen. Bekijk hoe je reactie-gegevens worden verwerkt.